Khát vọng, trăn trở và định hướng giá trị cho thanh thiếu niên trước những ngã rẽ của thời đại

Dưới ánh sáng của tri thức và trách nhiệm, tuổi 16 - 17 – lứa tuổi đẹp nhất của đời người, khi những cánh cửa tương lai vừa hé mở – cũng là lúc các em đứng trước ngã ba đường đầy chông gai của sự trưởng thành. Nhìn vào thế hệ trẻ hôm nay, khi tham gia vào cuộc khảo sát dư luận xã hội của Ban Tuyên giáo Trung ương, ta không chỉ thấy một bức tranh sinh động về khát vọng vươn lên, mà còn trăn trở trước những biến động tâm lý sâu sắc của các em.

Thanh niên tuổi 16 - 17 đang dành sự quan tâm đặc biệt cho những vấn đề thiết thực: định hướng nghề nghiệp tương lai, áp lực học tập trong kỷ nguyên số, cách nhìn nhận về giá trị bản thân, cũng như khát vọng khẳng định cái tôi trước cộng đồng. Đây là lứa tuổi các em khao khát tự lập, muốn thử sức với những trào lưu mới và tìm kiếm không gian thuộc về chính mình.

Tuy nhiên, chính sự giao thoa giữa tư duy chưa chín muồi và sự bùng nổ của mạng xã hội đã làm nảy sinh không ít hiện tượng lệch lạc đáng tiếc. Đó là lối sống thực dụng, chạy theo hư vinh ảo trên không gian mạng, sự lệch chuẩn trong hành vi ứng xử, hoặc tâm lý bất mãn, buông xuôi trước những áp lực nhỏ nhặt của cuộc sống. Một bộ phận thanh thiếu niên vì thiếu bản lĩnh đã dễ dàng sa ngã vào các trào lưu tiêu cực, bạo lực học đường hay lệch lạc về đạo đức, lối sống.

Để hạn chế những lệch lạc ấy, không thể chỉ dựa vào những lời răn đe khô khan mà cần một chiến lược toàn diện xuất phát từ nhận thức đúng đắn và hành động thiết thực. Gia đình cần là điểm tựa bình yên, lắng nghe nhiều hơn là phán xét; nhà trường phải là nơi dung dưỡng nhân cách, tích hợp kỹ năng sống và tư duy phản biện cho học sinh thay vì chỉ chạy theo điểm số. Bản thân mỗi bạn trẻ cũng cần được trang bị "sức đề kháng" văn hóa số, biết chọn lọc thông tin và nuôi dưỡng lòng trắc ẩn.

Tuổi 17 giống như non nước đầu nguồn, uốn nắn thế nào sẽ chảy về dòng ấy. Khi thanh niên nhận được sự định hướng đúng đắn, tình yêu thương và sự tôn trọng, các em sẽ tự khắc vượt qua mọi cám dỗ, bồi đắp bản lĩnh để trở thành những chủ nhân thực thụ, đưa đất nước vững bước vươn xa.