Ánh sáng nhân đạo từ những trang văn Nam Cao: Tiếng lòng trăn trở và niềm xúc cảm sâu lắng của tuổi mười sáu

Dưới ánh đèn của lớp 10C, khi những trang sách của Nam Cao mở ra, lòng tôi như thắt lại trước một cõi đời đẫm nước mắt nhưng cũng ngời sáng tình người. Nam Cao không chỉ là một nhà văn hiện thực xuất sắc của văn học Việt Nam trước Cách mạng, mà ông còn là một bậc thầy soi thấu tâm can con người, một tấm lòng nhân đạo lớn lao đến đau đớn. Đọc Nam Cao, trái tim tuổi mười bảy của tôi không khỏi bàng hoàng, xúc động trước những kiếp người chìm nổi trong đêm đen của xã hội cũ.

Nhắc đến Nam Cao trước Cách mạng tháng Tám, ta nhớ ngay đến một ngòi bút sắc sảo đến lạnh lùng nhưng đằng sau đó lại là giọt nước mắt thương cảm vô biên. Đó là bức tranh đen tối của một xã hội bần cùng hóa, nơi con người bị đẩy đến đường cùng của sự tha hóa và hủy diệt.

Dù nhân vật "Chị Dậu" là kiệt tác bất hủ của Ngô Tất Tố, nhưng khi đặt cạnh thế giới nghệ thuật của Nam Cao, ta thấy một sự đồng điệu đến nao lòng về nỗi đau của người nông dân cùng khổ. Trong các trang văn Nam Cao, cái đói không chỉ cướp đi hình hài mà còn làm tàn lụi cả nhân phẩm. Tiêu biểu như trong "Một bữa no", nỗi ám ảnh về cái ăn được đẩy lên đến cực điểm. Đọc câu chuyện về bà lão nghèo khổ đi ăn chực để rồi chết vì quá no, ta không khỏi nghẹn ngào trước một xã hội mà miếng ăn trở thành nỗi nhục nhã tột cùng, tước đoạt cả hơi thở cuối cùng của con người. Nam Cao đã mổ xẻ cái đói một cách tàn nhẫn, để rồi từ vết mổ ấy, tấm lòng nhân ái trắc ẩn của ông rỉ máu thương cho số phận con người nhỏ bé.

Ngồi trong lớp học hôm nay, sống trong hòa bình và đủ đầy, gấp lại những trang văn của Nam Cao, tôi càng thêm trân quý biết bao cuộc đời hiện tại. Những tác phẩm trước Cách mạng của ông không chỉ là tiếng kêu cứu tha thiết của người nông dân lầm than, mà còn là bài học sâu sắc cho thế hệ trẻ chúng tôi về lòng tự trọng, về tình thương yêu đồng loại và trách nhiệm sống sao cho xứng đáng với con người. Nam Cao mãi là tượng đài vĩnh cửu trong nền văn học Việt Nam, nơi ngọn lửa nhân đạo chưa bao giờ nguội lạnh.

Việt Hà K48C