KHI THÀNH CÔNG TRỞ THÀNH CHIẾC GỐI ÊM : THỰC TRẠNG NGỦ QUÊN TRÊN CHIẾN THẮNG Ở HỌC SINH
(Nguyễn Kiều Vy)
Quãng thời học sinh luôn là khoảng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời mỗi con người , là nơi khát vọng được bùng cháy ước mơ được bay cao . Bên cạnh những điều ấy , đây còn là lứa tuổi để ta học tập và rèn luyện bản thân , hoàn thiện những phần thiếu sót của mình . Ta biết cố gắng để đạt được những ước mơ, hoài bão của mình và những nỗ lực ấy sẽ luôn được thể hiện ở thành tích , kết quả của mỗi người . Nhiều người biết nỗ lực , giữ vững tinh thần và phong độ học tập của bản thân sau mỗi lần thành công , đạt được mục tiêu mà bản thân đề ra , song vẫn còn nhiều cá nhân tự mãn với thành quả mà ngủ quên trên chiến thắng của chính mình. Đây là một thực trạng nguy hiểm và đáng lo ngại của một số học sinh hiện nay.
Ngủ quên trên chiến thắng là hiện tượng mà học sinh khi chỉ mới đạt được một số thành tựu , mục tiêu nhỏ đã vội vàng hài lòng , tự kiêu tự mãn về chính mình. Thực trạng này biểu hiện khá phổ biến. Không ít học sinh sau khi được điểm cao trong vài bài kiểm tra, đạt giải trong một kỳ thi hay nhận lời khen từ thầy cô liền nảy sinh tâm lý chủ quan. Các bạn cho rằng mình đã đủ giỏi, hoặc nghĩ rằng chỉ cần “tốc lực” vào phút cuối là có thể đạt được kết quả tốt. Vì thế, việc học trở nên hời hợt: bớt thời gian ôn bài, ít lắng nghe giáo viên, giảm tinh thần tự học và thay vào đó là sự sa đà vào giải trí, mạng xã hội. Có những học sinh từng đứng đầu lớp nhưng chỉ sau một học kỳ vì tự mãn mà thành tích giảm sút đáng kể.
Sở dĩ có thực trạng này là do tậm lí học sinh chưa nhận thực rõ ràng rằng thành công mà họ đạt được hôm nay chỉ là tậm thời , nếu không có sự phấn đấu , trau dồi , rèn luyện thêm , thành công ấy cũng sẽ lụi tàn trong khoảng không gian mênh mông vô định của cuộc đời . Việc thiếu mục tiêu dài hạn cũng dẫn đến thực trạng ngủ quên trên chiến thắng ở học sinh khi các bạn dễ dừng lại khi vừa đạt được một kết quả nhất định. Ngoài ra sự khen ngợi quá mức của cha mẹ hoặc thầy cô đôi khi vô tình khiến học sinh tự cho rằng mình “xuất sắc”, từ đó nảy sinh tự kiêu. Đôi khi cũng là do môi trường học tập thiếu sự cạnh tranh giữa các học sinh với nhau , do môi trường giáo dục còn chưa thực sự chú trọng đến việc học tập của con em mình .
Những nguyên nhân trên đã để lại những hậu quả nghiêm trọng cho những học sinh thiếu tinh thần cầu tiến . Khi không duy trì được sự nỗ lực thường xuyên, học sinh dễ đánh mất thói quen tự học và sự kiên trì – những yếu tố quan trọng dẫn đến thành công lâu dài. Kiến thức bị hổng dần, khả năng tư duy giảm sút, thành tích đi xuống. Nặng hơn, sự tự mãn kéo dài có thể khiến học sinh hình thành lối sống thiếu trách nhiệm, thiếu cầu tiến, và khó thích nghi với những thử thách lớn trong tương lai. Đồng thời nó cũng sẽ hình thành trong họ thói tự kiêu , xem thường người khác . Như một loại acid vô hình , nó dần dần ăn mòn tiềm thức , ý chí và trí óc của con người , khiến những kẻ tự mãn ấy tự giết chết ước mơ mà chính mình đã từng khát khao và mong muốn có được. Hơn nữa điều này còn khiến ta đánh mất thiện cảm về bản thân cũng như sự tin tưởng , tín nhiệm của người khác dành cho mình . Không những vậy đây còn là tiền đề của một xã hội suy thoái, tụt hậu và kém phát triển.
Mặc dù vậy , vẫn còn tồn tại trong xã hội một vài ý kiến cho rằng : “ Đây không phải ngủ quên trên chiến thắng mà chỉ là đang nghỉ ngơi sau một thời gian mà bản thân đã cố gắng , nỗ lực .” . Tuy nhiên đây là một ý kiến hoàn toàn sai lầm khi họ đang hiểu sai định nghĩa về sự nghi ngơi và dừng lại hưởng thụ, họ đang bao biện cho sự lười biếng và thiếu bản lĩnh của chính mình . Thành công luôn là điều đáng tự hào, nhưng nó chỉ thực sự có ý nghĩa khi trở thành động lực chứ không phải điểm dừng.
Là một học sinh , cũng là một người trẻ mang trong mình trách nhiệm kiến thiết , phát triển đất nước nhất là trong kỷ nguyên vươn mình , đổi mới của dân tộc , tôi nhận thấy đây là một vấn đề nghiêm trọng và cần có những giải phát để khắc phục cũng như giải quyết triệt để vấn đề này. Đầu tiên , chúng ta cần hiểu được rằng mỗi thành công chỉ là điểm khởi đầu cho những nỗ lực tiếp theo ; để đến được thảo nguyên bình yên , đôi khi con người ta buộc phải leo qua những ngọn núi cao trong lòng mình , ta cần học cách khiêm tốn , không nên chủ quan , kiêu ngạo vì những thành tựu của mình bởi bông lúa chín là bông kúa cúi đầu . Như nhà khoa học nổi tiếng Albert Einstein , trong sự nghiệp của mình ông đã có những thành tựu nổi bật ảnh hưởng sâu rộng đến cuộc sống nhân loại , nhận được giải Nobel Vật Lý 1921 nhưng ông vẫn khiêm tốn nói rằng :” Tôi chỉ là một người bình thường như bao người khác thôi, cũng sống và làm công việc mình yêu thích, sao lại gọi tôi là người nổi tiếng.” . Bên cạnh đó, học sinh cần đặt ra mục tiêu mới sau mỗi lần đạt được thành tích. Việc có mục tiêu rõ ràng sẽ ngăn việc dừng lại quá sớm và tạo động lực để tiếp tục cố gắng. Học sinh cũng nên hình thành thói quen học tập đều đặn, không học dồn hay chỉ nỗ lực ở những thời điểm quan trọng. Sự kiên trì mới chính là yếu tố giúp duy trì phong độ.
Về phía nhà trường và phụ huynh, cần đưa ra những lời khen phù hợp và đúng mức, tránh khen ngợi quá mức khiến học sinh hiểu sai về năng lực bản thân. Thầy cô nên khuyến khích đánh giá quá trình thay vì chỉ tập trung vào kết quả. Gia đình cần đồng hành, nhắc nhở, tạo môi trường học tập kỷ luật nhưng không áp lực để học sinh phát triển toàn diện. Cuối cùng, xã hội cũng nên đề cao tinh thần “học suốt đời”, tạo môi trường mà trong đó giá trị của sự nỗ lực lâu dài được tôn trọng hơn thành tích nhất thời. Khi học sinh hiểu rằng việc học không có điểm kết thúc, các bạn sẽ ít có nguy cơ ngủ quên trên chiến thắng.
Chiến thắng chỉ là tấm vé mở ra cánh cửa chứ không phải điểm dừng cuối cùng. Nếu ta ngủ quên trên chiến thắng, thành tựu hôm nay sẽ trở thành bóng ma của ngày mai, nhạt nhòa như sương mai dưới nắng. Những người biết trân trọng và tiếp tục nỗ lực như dòng sông không ngừng chảy, dù đã chạm biển lớn, vẫn tìm cách uốn lượn, mài giũa bản thân, để mỗi thành công trở thành bậc thang đưa họ lên cao hơn. Và chính nhờ không ngủ quên trên chiến thắng, con người mới thực sự trưởng thành, mới biến ước mơ thành hiện thực, để cuộc đời không chỉ là những khoảnh khắc tươi đẹp mà còn là hành trình không ngừng vươn tới. Mỗi người chúng ta hãy cùng nhau chung tay đẩy lùi thực trạng ngủ quên trên chiến thắng , để tuổi trẻ thực sự ý nghĩa với ánh sáng tươi đẹp, dịu êm và ấm áp của sự hạnh phúc.